Najpierw diagnoza potrzeb, później pomysł, czyli jak stworzyć dobry projekt

Nawet najlepszy pomysł nie gwarantuje sukcesu, kiedy realizujesz projekt. Kluczowa dla powodzenia przedsięwzięcia jest rzetelna diagnoza potrzeb. O tym, jak ją przygotować piszę w najnowszym tekście na EPALE.

Dobry projekt rozwiązuje realne problemy. Właśnie dlatego tak ważna jest diagnoza potrzeb, która powinna wyznaczać kierunek działania.

Tymczasem, często zdarza się, że punktem wyjścia do lokalnych działań wcale nie jest zrozumienie odbiorców i ich wyzwań, ale… wstępny pomysł na to, żeby COŚ zrobić. Diagnoza albo jest zupełnie pominięta, albo bazuje na obserwacjach i intuicji osób, tworzących wniosek projektowy. Bywa też tak, że jest pozorna i służy udowodnieniu wcześniejszych założeń – tak, żeby zyskać podkładkę do uzasadnienia sensu opisanych w generatorze działań.

Dlaczego to niebezpieczne?

Zaczynanie od pomysłu to… zły pomysł.

Diagnoza powinna być narzędziem odkrywania potrzeb. Jeśli nie interesują Cię odbiorcy, na dobrą sprawę tworzysz projekt dla siebie, nie innych. Nie chodzi przecież o to, żeby dla osiągnięcia wskaźników zapraszać znajomych do udziału w zajęciach, bo propozycja zupełnie rozmija się z oczekiwaniami grupy odbiorców.

Druga pułapka to bazowanie na doświadczeniach twórców projektu. Źródłą inspiracji mogą być różne: od zainteresowań, przez kompetencje, po udział w podobnych inicjatywach w przeszłości. Choć takie działanie może wydawać się racjonalne, istnieje ryzyko, że coś, co jest bliskie organizatorom, będzie obojętne dla docelowych odbiorców.

W końcu, możesz przywiązać się do pomysłu tak bardzo, że nie dostrzeżesz alternatywnych (czasem – lepszych) możliwości.

diagnoza potrzeb

Jak przygotować diagnozę potrzeb?

Skoro wyjście od pomysłu nie jest pożądanym scenariuszem, może warto zapytać wprost czego chcą mieszkańcy i im to zaoferować?

Niekoniecznie.

Dlaczego? O tym piszę szerzej na EPALE. W pakiecie dorzucam kilka sprawdzonych sposobów na diagnozę potrzeb (od ankiet i wywiadów, przezgrupy focusowe oraz World Café, po analizę lokalnych dokumentów i źródeł internetowych.

Diagnoza potrzeb może też czerpać z metod partycypacyjnych, zmieniając rolę przyszłych beneficjentów projektu z jego biernych odbiorców do Partnerów, mających realny wpływ na kształt działań. W artykule opisałem dwa pomysły na nietypowe badanie potrzeb i zaproponowałem, jak angażować ludzi między diagnozą potrzeb a realizacją projektu.

Dowiedz się więcej

Tekst Projekt szyty na miarę. Dlaczego warto zaczynać od diagnozy potrzeb zamiast pomysłu? jest dostępny na EPALE (TUTAJ).

A jeśli potrzebujesz wsparcia w projektowaniu inicjatyw społecznych – zobacz, co mam do zaoferowania w tej kwestii (W TYM MIEJSCU). Chętnie podzielę się doświadczeniami i pomogę zaplanować działąnia krok po kroku.