teksty 46. poczucie kontroli

Mieć wpływ. O poczuciu kontroli

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne

W latach 70. XX wieku Ellen Langer i Judith Rodin przeprowadziły eksperyment, który wszedł do kanonu badań psychologicznych. Dzisiejszy wpis to próba odpowiedzi na pytanie, czy poczucie kontroli może wpływać na dobrostan jednostki. Poczucie wpływu na swoje życie i związana z nim możliwość dokonywania wolnych wyborów to jedne z najważniejszych czynników, wpływających na ludzkie zachowania.

teksty 45. zawodna pamięć

Zawodna pamięć. (Nie)wiarygodne relacje świadków

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne

Wyobraź sobie scenę z serialu kryminalnego. Grupa detektywów jest o krok od sukcesu. Po żmudnym śledztwie udało się schwytać podejrzanego, który czeka w areszcie na dalszy rozwój wypadków. Niestety, brakuje dowodów, które pozwoliłyby go skazać. Czas działa na niekorzyść śledczych, potencjalny przestępca jest o krok od wywinięcia się wymiarowi sprawiedliwości. I wtedy pojawia się on – świadek,

teksty 43. czy narkotyki stymulują kreatywność_

Czy narkotyki stymulują kreatywność?

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne, kreatywność i twórcze rozwiązywanie problemów

Kilka miesięcy temu pisałem o kontrowersyjnej koncepcji kreatywności złowrogiej, wykorzystywanej do osiągania wątpliwych etycznie celów. Tym razem sięgnąłem po badania, poszukujące związków pomiędzy zażywaniem substancji psychoaktywnych a zdolnościami twórczymi. Czy narkotyki rzeczywiście stymulują kreatywność? Wbrew pozorom, to temat pozostający na uboczu psychologii twórczości. Choć w sieci znajdziesz mnóstwo tekstów na ten temat (o czym za chwilę), Iszáj,

teksty 41. psychologia polityczna

Gra o władzę. Psychologia a działania polityków

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne

Czy przejrzyste postulaty polityków na pewno są dobrym pomysłem? Dlaczego jesteśmy w stanie oddać głos na określonego kandydata, podczas gdy inny doprowadza nas do szału? Jakie techniki, bazujące na wiedzy psychologicznej stosują sztaby wyborcze, żeby wpływać na nasze decyzje? Co wspólnego z kiełbasą wyborczą ma technika obiadu? W dzisiejszym tekście przyglądam się wybranym zagadnieniom psychologii politycznej. Do napisania

teksty 37. wpływ społeczny

Techniki wpływu społecznego

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne

Kilka tygodni temu wspólnie z Asią Muzal prowadziłem wakacyjne szkolenie, oparte o grę negocjacyjną. Kiedy omawialiśmy jej wyniki, pojawiły się pytania o najczęstsze techniki, wykorzystywane przez sprzedawców. W dzisiejszym tekście pojawią się m.in. sprytna sekta, patent skutecznego domokrążcy oraz obskurne mieszkanie, które napędza sprzedaż. Techniki wywierania wpływu bywają uważane za ciemną stronę psychologii. Po części odpowiadają za

teksty 33. efekt krugera dunninga

(Nie wiem), że nic nie wiem. Efekt Krugera-Dunninga

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne

Dlaczego ludzie, którzy nie mają pojęcia o czym mówią starają się uchodzić za ekspertów, a wysoko wykwalifikowane osoby podchodzą z rezerwą do swojej wiedzy i umiejętności? Z dzisiejszego tekstu dowiesz się m.in. czym jest efekt Krugera-Dunninga, jak oceniają się młodzi kierowcy i co zrobić, żeby szybko i skutecznie poradzić sobie z traumą po stracie bliskiej

teksty 32. stanfordzki eksperyment więzienny

Efekt Lucyfera to mit? Kontrowersje wokół stanfordzkiego eksperymentu więziennego

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne

Stanfordzki eksperyment więzienny. Trudno o wskazanie badania psychologicznego, które wywarłoby większy wpływ na opinię społeczną i równie głęboko zakorzeniło się w zbiorowej świadomości. Obserwacja, że w określonych warunkach każdy z nas może zmienić się w oprawcę, weszła do kanonu psychologii społecznej, budując legendę Philipa Zimbardo, który kierował projektem badawczym. Ostatnie doniesienia rzucają zupełnie nowe światło

teksty 28. dwa systemy

Dwa systemy. Czy nasze wybory są racjonalne?

Posted 2 komentarzePosted in ciekawostki psychologiczne

Jeszcze jako student psychologii, podchodziłem do statystyki raczej jako do obowiązkowego, mało interesującego elementu programu zajęć, niż do pasjonującej dziedziny nauki. Jedyne pozytywne wspomnienia, jakie jestem w stanie przywołać, dotyczą niezwykle sympatycznego profesora, który wykładał ten przedmiot – treści nigdy do końca mnie nie porwały. Tym bardziej zaskoczyła mnie lektura Pułapek myślenia Daniela Kahnemana, książki, którą śmiało

teksty 26. guilfordowska czwórka

Guilfordowska czwórka

Posted 3 komentarzePosted in ciekawostki psychologiczne, kreatywność i twórcze rozwiązywanie problemów

Twórcze myślenie pozostawało poza głównym nurtem badań psychologicznych aż do połowy poprzedniego stulecia. Punkt zwrotny stanowił referat Joya Paula Guilforda, wygłoszony podczas zjazdu Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego, który ukazał się drukiem w 1950 roku. Guilford rzucił nowe światło na badania nad kreatywnością, prezentując jedną z pierwszych poznawczych teorii twórczości. Wpływy jego koncepcji są widoczne dzisiaj, a

teksty 24. efekt czystej ekspozycji

Znane piosenki i product placement. Efekt czystej ekspozycji

Posted Leave a commentPosted in ciekawostki psychologiczne

Proszę pana, ja jestem umysł ścisły. Mnie się podobają melodie, które już raz słyszałem. Słowa, wypowiedziane przez Zdzisława Maklakiewicza, wcielającego się w inżyniera Mamonia w kultowym „Rejsie” bawią kolejne pokolenia widzów. Mają jednak całkiem solidne ugruntowanie w psychologii. Dlaczego lubimy piosenki, które znamy? Im częściej stykamy się z jakimś bodźcem, tym większa szansa, że będziemy